Je kent de cranberry waarschijnlijk wel: die kleine, felrode bes met een kenmerkende zure, maar heerlijke smaak.
Misschien heb je ze weleens in een salade geproefd, als gedroogde cranberries gesnackt, of geniet je zo nu en dan van een glaasje cranberrysap. Maar wist je dat deze bes, die ook wel veenbes wordt genoemd, veel meer is dan alleen een smakelijke toevoeging aan je maaltijd?
De cranberry is namelijk een ware superster als het gaat om gezondheidsvoordelen, en wordt zelfs al eeuwenlang gebruikt als medicinale plant!
Van Noord-Amerika tot wereldwijd succes
Het verhaal gaat dat in de negentiende eeuw een vat met cranberries vanuit Amerika aanspoelde op het strand van Terschelling!
De cranberry komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika, waar de inheemse bevolking de bessen al volop gebruikte voor zowel voeding als geneeskunde. Ze leerden de Europese kolonisten de talloze toepassingen kennen.
Het waren de kolonisten die de bes de naam “cranberry” gaven, afgeleid van “crane berry” (kraanvogelbes), omdat de bloem van de plant lijkt op de kop van een kraanvogel.
Pas in de negentiende eeuw begon de commerciële teelt van de cranberry echt op gang te komen, en sindsdien is deze kleine rode vrucht uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Tegenwoordig groeien cranberries op speciale veengronden, vaak onder water gezet tijdens de oogst, wat een spectaculair gezicht oplevert.
Waarom is de cranberry zo gezond?
De cranberry bevat een indrukwekkende hoeveelheid werkzame stoffen die bijdragen aan zijn reputatie als gezondheidsbommetje.
Wat maakt de cranberry nu zo bijzonder?
- Antioxidanten: De cranberry zit boordevol antioxidanten, zoals proanthocyanidinen (PAC’s). Deze krachtige stoffen helpen je lichaam beschermen tegen schadelijke stoffen en dragen bij aan anti-aging.
- Vitaminen en mineralen: De bes is een goede bron van vitamine C, wat essentieel is voor een sterk immuunsysteem. Daarnaast vind je er vitamine K, mangaan, kalium, ijzer en magnesium in terug. Deze mineralen spelen allemaal een rol in verschillende lichaamsfuncties. Bovendien bevat een bescheiden portie van bijvoorbeeld 100 gram cranberries al diverse van deze belangrijke voedingsstoffen.
- Vezels: Cranberries zijn rijk aan vezels, wat goed is voor de spijsvertering en kan helpen bij het behouden van een gezond gewicht.
- Koolhydraten: Hoewel ze een licht zure smaak hebben, bevatten cranberries ook natuurlijke koolhydraten die energie leveren.
De bekendste gezondheidsvoordelen van cranberries
De cranberry is algemeen bekend om zijn specifieke gezondheidsvoordelen, vooral met betrekking tot de urinewegen.
- Urineweginfecties (blaasontsteking): Dit is misschien wel de meest geroemde eigenschap van de cranberry. Cranberries helpen bij de preventie van urineweginfecties zoals blaasontsteking. De werkzame stoffen in de cranberry, met name de PAC’s, zorgen ervoor dat bacteriën zich minder goed kunnen hechten aan de wanden van de blaas en urinewegen. Hierdoor worden de bacteriën gemakkelijker weggespoeld via de urine. Let op: het gaat hier om preventie, en niet om genezing van een bestaande infectie. Raadpleeg bij een blaasontsteking altijd een arts.
- Gezond gebit: Dezelfde PAC’s die de urinewegen beschermen, kunnen ook bijdragen aan een gezond gebit door te voorkomen dat bacteriën zich hechten aan tanden en tandvlees.
- Cardiovasculaire gezondheid: Dankzij de aanwezigheid van antioxidanten kan de cranberry bijdragen aan een gezonde doorbloeding en de elasticiteit van de bloedvaten. Dit kan op zijn beurt weer een positief effect hebben op de cardiovasculaire gezondheid.
- Immuunsysteem: De hoge concentratie vitamine C in cranberries ondersteunt een sterk immuunsysteem, waardoor je beter bestand bent tegen ziektes.
- Mentale gezondheid: Hoewel minder direct, dragen alle mineralen en vitamine in cranberries, inclusief magnesium dat belangrijk is voor zenuwfunctie, bij aan een algeheel welzijn, wat indirect ook de mentale gezondheid kan beïnvloeden.
Cranberries, hoe gebruik je ze?
Je kunt cranberries op verschillende manieren aan je dieet toevoegen:
- Vers: Hoewel vers niet altijd makkelijk te vinden en behoorlijk zuur is, kun je ze verwerken in sauzen of jams.
- Sap: Cranberrysap is algemeen bekend, maar kies wel voor varianten zonder toegevoegde suikers om optimaal te profiteren van de gezondheidsvoordelen.
- Gedroogd: Gedroogde cranberries zijn een heerlijke en handige snack, of een toevoeging aan je muesli of bakgerechten. Let ook hier op toegevoegde suikers.
- Cranberry pillen / cranberry extract / capsules / supplement: Voor een geconcentreerde dosis werkzame stoffen kun je kiezen voor cranberry pillen of cranberry extract in de vorm van capsules of andere voedingssupplementen. Dit is een populaire manier voor de preventie van urineweginfecties. De extracten bevatten vaak een gestandaardiseerde hoeveelheid PAC’s, wat zorgt voor een consistente dosering.
Conclusie
De cranberry is veel meer dan zomaar een bes. Het is een krachtige vrucht boordevol antioxidanten, vitaminen en mineralen, die met name bekendstaat om zijn rol in de preventie van urineweginfecties.
Of je nu kiest voor de verse bessen, het sap, de gedroogde cranberries, of een supplement, deze kleine rode krachtpatser kan een waardevolle toevoeging zijn aan je dagelijkse routine en bijdragen aan je algehele gezondheid.
Vergeet niet dat een gevarieerd dieet de basis blijft voor een gezond lichaam!
Veelgestelde vragen
Helpt cranberrysap echt tegen een blaasontsteking?
Cranberrysap kan helpen bij de preventie van blaasontstekingen door te voorkomen dat bacteriën zich hechten aan de urinewegen. Het is echter geen geneesmiddel voor een bestaande blaasontsteking. Bij symptomen van een blaasontsteking is het altijd belangrijk om een arts te raadplegen.
Zijn gedroogde cranberries net zo gezond als verse?
Gedroogde cranberries behouden veel van de werkzame stoffen en vezels van verse bessen. Let wel op het suikergehalte; vaak worden er suikers toegevoegd tijdens het droogproces, wat het caloriegehalte verhoogt en sommige van de gezondheidsvoordelen kan tenietdoen.
Hoeveel cranberry moet ik innemen voor effect?
Voor de preventie van urineweginfecties wordt vaak gesproken over een minimale inname van 36 gram PAC’s per dag. Deze hoeveelheid is lastig te bereiken met alleen cranberrysap of bessen, vandaar dat cranberry pillen of extract vaak worden aanbevolen. Raadpleeg altijd de aanbevolen dosering op het etiket van een supplement of overleg met een zorgprofessional.
Zijn er bijwerkingen bij het gebruik van cranberry?
Cranberries en cranberry pillen zijn over het algemeen bekend als veilig. In hoge doses kan cranberrysap bij sommige mensen maagklachten of diarree veroorzaken. Mensen die bloedverdunners gebruiken, moeten voorzichtig zijn en hun arts raadplegen, omdat vitamine K in cranberries de werking van deze medicijnen kan beïnvloeden.
Wat is het verschil tussen cranberry en bosbes?
Hoewel beide bessen zijn en tot dezelfde familie behoren, zijn er verschillen. De cranberry (veenbes) heeft een zuurdere smaak en is met name bekend om zijn effect op de urinewegen door de unieke PAC’s. De bosbes is zoeter en staat meer bekend om zijn antioxidanten en vitamine C-gehalte, hoewel de cranberry hier ook rijk aan is.
****************************
*Eventuele gezondheidsclaims, gemaakt op basis van plantaardige inhoudsstoffen, zijn op het moment van schrijven van deze blog nog in behandeling bij de ESFA.
In het kader van de Europese wetgeving omtrent gezondheidsclaims mogen wij op onze website niet vermelden voor welke toepassing je dit supplement precies kan gebruiken. Uiteraard mogen wij u wel voorzien van persoonlijk advies. Neem dan ook gerust contact met ons op per email aan info@spiruella.nl of maakt gebruik van ons contactformulier! Wij helpen u graag verder!
****************************
Over de auteur:
Mijn naam is Ambra Marcucci, een copywriter met meer dan 6 jaar ervaring en een PhD in Psychologie. Ik speel American football op het hoogste niveau in Amerika, en flag football voor het Italiaanse nationale team (ik heb twee nationaliteiten!).
Als vast onderdeel van mijn routine, ben ik natuurlijk altijd bezig met mijn gezondheid en welzijn, om zowel op het veld als daarbuiten mezelf van de beste kant te laten zien.
Leuk dat jullie mijn activiteiten hier op Spiruella volgen! Vragen of feedback? Stuur me gerust een berichtje!
Mocht je me ook willen volgen op social media, dan kun je hieronder mijn instagram handle vinden: IG: @ambramarcucci
Sportieve groetjes, Ambra
Boost je gezondheid & energie met superfoods