Voel je je vaak alsof je biologische klok compleet van slag is? Lig je ‘s nachts uren wakker terwijl je overdag wegdommelt? Dan is de kans groot dat je hebt gehoord van melatonine, het zogenaamde slaaphormoon.
Maar wat is melatonine nu eigenlijk precies, en hoe werkt dit mystieke goedje dat zo cruciaal is voor onze nachtrust? Laten we dit hormoon eens van dichterbij bekijken en ontdekken wanneer het een helpende hand kan bieden en wanneer je beter op je hoede kunt zijn.
Wat is melatonine en hoe werkt het?
Melatonine is een lichaamseigen hormoon dat een cruciale rol speelt in de regulatie van ons dag-nachtritme (ook wel circadiaans ritme genoemd). Dit bijzondere hormoon melatonine wordt voornamelijk aangemaakt door de pijnappelklier in de hersenen, een kleine klier die zich diep in je hersenen bevindt.
De aanmaak van melatonine wordt sterk beïnvloed door licht. Wanneer het donker wordt, krijgt de pijnappelklier een signaal om meer melatonine aan te maken. Dit is het tijdstip waarop je lichaam melatonine begint vrij te geven in je bloed, wat je slaperig maakt en je voorbereidt om te slapen gaan.
Rond middernacht produceert je lichaam de grootste hoeveelheid melatonine. Wanneer het weer licht wordt, neemt de productie af, en word je langzaam wakker. Dit is de natuurlijke cyclus die ervoor zorgt dat we op de juiste momenten slapen en wakker zijn.
Kortom, melatonine zorgt ervoor dat je lichaam weet wanneer het tijd is om naar bed gaan en wanneer het tijd is om wakker te worden. Het is dus geen echt slaapmiddel in de zin van een verdovend middel, maar eerder een signaalstof die je helpt bij het in slaap vallen.
Onze producten die jou slaap kunnen bevorderen:
Gebruik van melatonine: wanneer precies?
Hoewel melatonine een lichaamseigen hormoon is, wordt het ook als voedingssupplement of geneesmiddel verkocht. Maar wanneer wordt melatonine gebruikt en is het een goed idee om extra melatonine te nemen?
Melatonine helpt vooral bij het resetten van de biologische klok bij verstoringen van het dag-nachtritme. Denk hierbij aan:
- Jetlag: Als je door verschillende tijdzones reist, kan je dag-nachtritme verstoord raken. Melatonine kan dan helpen om de symptomen van jetlag te verminderen, zoals slapeloosheid en slaperigheid overdag. Het helpt je sneller aanpassen aan de nieuwe tijdzone. Ik zelf heb over het algemeen geen problemen met mijn slaap, maar omdat ik vaak naar Amerika reis en dan last heb van jetlag, helpt melatonine mij om sneller te wennen aan de nieuwe tijdzone in de eerste dagen.
- Verschuivingen in werktijden: Mensen die in ploegendiensten werken, kunnen baat hebben bij melatonine om hun slaap te reguleren.
- Problemen met inslapen: Bij sommige mensen die moeite hebben met inslapen, kan een kleine hoeveelheid melatonine helpen om sneller in slaap te vallen. Echter, melatonine werkt niet bij iedereen en is geen wondermiddel voor alle vormen van slapeloosheid.
Het is belangrijk te weten dat melatonine meestal wordt ingezet voor kortdurend gebruik, vooral bij acute verstoringen van het ritme. Voor chronische slapeloosheid zijn er vaak andere onderliggende oorzaken die aangepakt moeten worden.
Werkt melatonine voor jou?
De effectiviteit van melatonine kan variëren. Bij het gebruik van melatonine is het tijdstip waarop je het inneemt, cruciaal. Het beste tijdstip is meestal kort voordat je van plan bent te gaan slapen, vaak 30 minuten tot een uur voor de gewenste slaaptijd.
Werkt melatonine altijd? Nee. Als je geen problemen hebt met je dag-nachtritme, is de kans kleiner dat melatonine een merkbaar effect heeft. Het is immers geen slaapmiddel dat je knock-out slaat, maar een hormoon dat je lichaam vertelt dat het tijd is om te slapen. Je hebt geen melatonine nodig als je lichaam het zelf al voldoende aanmaakt.
Er zijn verschillende vormen van melatonine verkrijgbaar. Naast tabletten die snel werken, zijn er ook tabletten met verlengde afgifte of gereguleerde afgifte. Deze kunnen nuttig zijn als je moeite hebt met doorslapen en vaak nacht wakker wordt.
Belangrijke overwegingen en veiligheid
Het is cruciaal om niet zomaar melatonine nemen. Hoewel het een lichaamseigen hormoon is, kan extra melatonine ook bijwerkingen veroorzaken en interacties hebben.
Mogelijke bijwerkingen
Mogelijke bijwerkingen van melatonine:
- Slaperigheid overdag (vooral bij een te hoge dosis of inname op het verkeerde tijdstip).
- Duf gevoel of sufheid de volgende ochtend.
- Misselijkheid
- Hoofdpijn
- Prikkelbaarheid
- Droge mond
- Droge huid of rode pijnlijke huid (zeldzaam)
Wanneer opletten?
- Kinderen jonger dan 18 jaar: Overleg altijd met een arts voor kinderen jonger dan 18 jaar. De langetermijneffecten van melatonine op de ontwikkeling zijn nog niet volledig bekend.
- Zwangerschap en borstvoeding: Zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, nemen idealiter geen melatonine zonder medisch advies. Er is nog onvoldoende onderzoek naar de veiligheid in deze periodes.
- Andere medicijnen: Gelijktijdig gebruik van melatonine met andere medicijnen kan interacties veroorzaken. Dit geldt bijvoorbeeld voor bloedverdunners, bloeddrukmedicatie en medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken. Raadpleeg altijd je arts als melatonine wilt gaan gebruiken en als je al andere medicijnen gebruikt.
- Chronische aandoeningen: Bij psychische klachten of andere chronische aandoeningen is het altijd raadzaam om een arts te raadplegen voordat je start met gebruik van melatonine.
- Recept nodig? Melatonine is verkrijgbaar als voedingssupplement en zonder recept verkrijgbaar. Hogere doseringen kunnen wel een recept nodig hebben en zijn dan geclassificeerd als geneesmiddel. Overleg altijd met een arts als je een hogere dosis overweegt of als melatonine niet lijkt te werken.
Melatonine is geen vervanging voor een goede slaaphygiëne. Stress, onregelmatige slaaptijden, te veel cafeïne of alcohol, en schermtijd voor het slapen gaan kunnen allemaal een negatief effect hebben op je slaap. Pak deze factoren eerst aan voordat je naar extra melatonine grijpt.
Conclusie
Melatonine is een fascinerend lichaamseigen hormoon dat essentieel is voor ons dag-nachtritme en helpt bij het in slaap vallen. Het kan een nuttig hulpmiddel zijn bij het aanpassen aan een jetlag of bij specifieke inslaap problemen, mits correct gebruikt en met inachtneming van de nodige voorzorgsmaatregelen.
Het is echter geen wondermiddel voor alle slapeloosheid en is geen vervanging voor een gezonde levensstijl en slaapgewoonten. Twijfel je of melatonine nodig is voor jou, of heb je al andere slaapmiddelen geprobeerd? Overleg dan altijd met een zorgprofessional voor een medische indicatie en persoonlijk advies. Je nachtrust is immers kostbaar!
Veelgestelde vragen
Wat is de beste tijd om melatonine in te nemen?
Het beste tijdstip om melatonine innemen is meestal 30 minuten tot een uur voor de gewenste slaaptijd. Dit geeft het hormoon de kans om in je systeem te komen en zijn werking te starten voordat je naar bed gaat.
Kan ik verslaafd raken aan melatonine?
Nee, je kunt niet fysiek verslaafd raken aan melatonine zoals wel het geval is bij veel andere slaapmiddelen. Het is een lichaamseigen hormoon. Wel kan je lichaam minder melatonine aanmaken als je het langdurig extern toevoegt, wat het moeilijker kan maken om te slapen zonder.
Helpt melatonine ook bij doorslapen?
Melatonine helpt voornamelijk bij inslapen. Voor doorslapen zijn er speciale varianten met verlengde afgifte of gereguleerde afgifte die de hele nacht werken. Bespreek dit met een arts als je problemen hebt met doorslapen.
Is melatonine veilig voor langdurig gebruik?
Er is nog geen eenduidig antwoord over de langetermijnveiligheid van melatonine. De meeste onderzoeken richten zich op kortdurend gebruik van melatonine. Voorzichtigheid is geboden en langdurig gebruik van melatonine zonder medische indicatie wordt afgeraden.
Kan ik melatonine gebruiken als ik me overdag slaperig voel?
Als je slaperigheid overdag ervaart, kan melatonine een negatief effect hebben. Het is bedoeld om je ‘s avonds slaperigte maken. Slaperigheid overdag wijst vaak op een ander probleem met je slaap of dag-nachtritme dat beter door een professional beoordeeld kan worden.
****************************
*Eventuele gezondheidsclaims, gemaakt op basis van plantaardige inhoudsstoffen, zijn op het moment van schrijven van deze blog nog in behandeling bij de ESFA.
In het kader van de Europese wetgeving omtrent gezondheidsclaims mogen wij op onze website niet vermelden voor welke toepassing je dit supplement precies kan gebruiken. Uiteraard mogen wij u wel voorzien van persoonlijk advies. Neem dan ook gerust contact met ons op per email aan info@spiruella.nl of maakt gebruik van ons contactformulier! Wij helpen u graag verder!
****************************
Over de auteur:
Mijn naam is Ambra Marcucci, een copywriter met meer dan 6 jaar ervaring en een PhD in Psychologie. Ik speel American football op het hoogste niveau in Amerika, en flag football voor het Italiaanse nationale team (ik heb twee nationaliteiten!).
Als vast onderdeel van mijn routine, ben ik natuurlijk altijd bezig met mijn gezondheid en welzijn, om zowel op het veld als daarbuiten mezelf van de beste kant te laten zien.
Leuk dat jullie mijn activiteiten hier op Spiruella volgen! Vragen of feedback? Stuur me gerust een berichtje!
Mocht je me ook willen volgen op social media, dan kun je hieronder mijn instagram handle vinden: IG: @ambramarcucci
Sportieve groetjes, Ambra
Boost je gezondheid & energie met superfoods